شخصیت وابسته

اختلال شخصیت وابسته یکی از اختلالات  شخصیت محسوب  میشود. بیماران مبتلا در رسیدن به استقلال شخصی ناتوان هستند. هنگامی که در انتهای رابطه ای صمیمانه با خطر تنهایی مواجه میشوند، احساس شدید وحشت، ترسو درماندگی به آنان دست میدهد.

شخصیت های وابسته هم برای تصمیم گیری های عادی و هم برای تصمیمات مهم زندگیشان به دیگران متکی هستند، و این باعث می شود یک ترس غیر منطقی از ترک شدن و تنها گذاشته شدن در آنها به وجود آید. 

افراد مبتلا به اختلال شخصیت وابسته در مقابل انتقاد فورا احساس ضربه و آسیب کرده و اشتغال ذهنی آنها این میشود که چگونه دیگران را خشنود سازند. همچنین اشتغال ذهنی زیادی به ترس از رها شدن دارند.

دلبستگی ناایمن مشخصه اختلال شخصیت وابسته است و مطالعات روی این بیماران یک الگوی دلبستگی آشفته را نشان داده است. این اختلال در زنان شایع تر از مردان است و در یک مطالعه معلوم شده است که 5.2 درصد از تمام اختلالات شخصیت در این مقوله جای دارد.

 

ویژگی افراد شخصیت وابسته

معیارهای تشخیصی اختلال شخصیت وابسته طور خلاصه به شرح زیر است:

– نیازی نافذ، فراگیر و افراطی به مراقبت شدن که به سلطه پذیری، وابستگی و ترس از جدایی بیانجامد.

– این حالت از اوایل بزرگسالی شروع شده باشد و در زمینه های گوناگون به چشم آید که نشانه هایش وجود حداقل پنج مورد از موارد ذکر شده در زیر باشد:

1- بدون توصیه و اطمینان بخشی فراوان دیگران، در گرفتن تصمیمات روزمره مشکل داشته باشد (مثل پوشیدن لباس یا انتخاب غذا در رستوران).

2- نیازمند آن باشد که دیگران مسؤولیت بیشتر مسایل عمده زندگی اش را برعهده بگیرند (مثل خرید خانه، انتخاب همسر، تعیین رشته تحصیلی و غیره).

3- به دلیل ترس از برخوردار نشدن از حمایت یا تأیید دیگران، در ابراز مخالفت با آنها مشکل داشته باشد، که این امر به دلیل فقدان اعتماد به قضاوت ها یا توانایی های خود باشد، نه فقدان انگیزه یا انرژی.

4- در کسب حمایت و پشتیبانی دیگران بیش از حد معطل بماند، تا جایی که حتی حاضر شود کارهایی را که دوست ندارد، به خاطر دیگری انجام دهد و این امر حالتی تکرار شونده در روند زندگی فرد داشته باشد.

5- در تنهایی احساس ناراحتی یا درماندگی کند، به دلیل ترس مبالغه آمیز از نداشتن قدرت مراقبت از خود.

6- با ختم یک رابطه صمیمانه، فوراً به جستجوی رابطه ای دیگر برآید تا آن را منبع مراقبت و حمایت از خود قرار دهد.

7- ذهنش به طرزی غیرواقع گرایانه به این اندیشه مشغول باشد که مبادا برای مراقبت از خود، تنهایش بگذارند.

مجموعه صفات فوق باعث می شود کارکرد شغلی این افراد اغلب مختل باشد، به طوری که نمیتواند مستقلاً و بدون نظارت دقیق شخص دیگری کارهای خود را انجام دهند.

– روابط اجتماعی آنها اغلب فقط با کسی است که می توانند به او وابسته شوند و خیلی از این افراد مورد بدرفتاری جسمی یا روحی روانی قرار می گیرند، فقط به این علت که با جرأت نیستند و در نتیجه نمی توانند ابراز وجود کرده و از حق و حقوق خود دفاع کنند.

– اگر غیبت فردی که به او وابسته اند طولانی شود، بیمار در معرض خطر اختلال افسردگی قرار می گیرد.

 

چرا برخی شخصیت وابسته دارند؟

نظریه زیست محوری یکی از نظریات جدید در حوزه آسیب شناسی روانی است که سعی در تبیین علل اختلالات از دیدگاه زیستی دارد. گری در نظریه حساسیت به تقویت، الگوی زیستی خاصی از شخصیت ارائه نمود که شامل 3 سیستم فعال ساز رفتاری، سیستم بازداری رفتاری و سیستم جنگ و گریز هستند. سیستم فعال ساز رفتاری، رفتاری جستجوی پاداش، احساس غرور و امید به پاداش را به رغم خطر یا تهدید فعال میسازد. این سیستم متشکل از دو مولفه روی آورد و اجتناب فعال است. مولفه روی آورد در جستجوی پاداش اند و مولفه اجتناب فعال نشان دهنده رفتارهایی است که به منظور اجتناب از تنبیه انجام میشود. سیستم بازداری رفتاری منجر به اضطراب، بازداری و اجتناب فعل پذیر در پاسخ به نشانه های تنبیه و محرک های جدید میشود. پژوهش های جدید نشان میدهند مبتلایان به اختلال شخصیت وابسته نمرات بالایی در مولفه های رفتاری، شناختی و بدنی اضطراب نشان دادند که با ترس و اضطراب مشخص میباشند. به عبارتی تحقیقات نشان میدهند که سیستم فعال ساز  مغز افراد مبتلا به اختلال شخصیت وابسته فعالیت بیشتری دارد. البته عوامل دیگر  محیطی از قبیل روش فرزند پروری والدین نیز بسیار مهم و دخیل است.

 

درمان:

افراد مبتلا به اختلال شخصیت وابسته مانند دیگر انواع اختلالات شخصیت، به دنبال درمان خود اختلا نیستند بلکه ممکن است به دلیل مشکلاتی که از این اختلال در زندگی شان پیش آمده مراجعه نمایند. هدف عمده درمان اختلال شخصیت وابسته آن است که مراجع از انفعال خارج شده و مستقل شود و بتواند روابط سالمی برقرار نماید.

درمان های کوتاه مدت در درمان این اختلال معمولا اولویت داده می شود چرا که درمان های طولانی مدت ممکن است باعث وابستگی فرد به درمانگر شود. پژوهش ها نشان داده ند که درمان های گروهی اثری بر اختلال شخصیت وابسته داشته اند.

رویکرد درمانی دیگری که برای درمان اختلالات شخصیت طی دهه گذشته مطرح شده است رفتار درمانی دیالکتیکی است. در رفتار درمانی دیالکتیکی سوگیری درمان در ابتدا تحت کنترل در آوردن فعالیت های درمان جو، آموزش مهارت های رفتاری و سپس کمک به وی برای احساس بهتر و حل مشکلات زندگی و در نهایت کمک به درمان جو برای جست و جوی لذت و برتری است.

 

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

 https://master-phd.ir/index.php/about-us
يك آرزو: 
هميشه دوست داشتم يك منبع آنلاين فارسي در حوزه آموزش تخصصي روانشناسي ميبود تا دانشجويان نيازهاي آموزشي و پژوهشي خودشان را مرتفع سازند. اينجا، همانجا است.
علي نوري  
موسس سايت علمي آموزشي روانشناسي

اندیشه فاز یک خیابان دهم غربي كوچه سپند پلاك 12

 

نماد

مجوز

logo-samandehi
Template Settings

Theme Colors

Cyan Red Green Oranges Teal

Layout

Wide Boxed Framed Rounded
Patterns for Layour: Boxed, Framed, Rounded
بالا